เก็บรักษานมพร้อมดื่ม อย่างไร…จึงไม่เสียก่อนวันหมดอายุ

 

นมเป็นอาหารที่มีประโยชน์เป็นแหล่งอาหารที่อุดมไปด้วยคุณค่าโภชนาการที่มีประโยชน์ต่อร่างกาย อาทิ โปรตีน วิตามิน และแร่ธาตุต่าง ๆ ดื่มได้ทุกเพศทุกวัย จึงทําให้มีนมพร้อมดื่ม เกิดขึ้นมากมายหลายยี่ห้อให้ผู้บริโภคเลือกซื้อได้ตามความพอใจ ซึ่งอย. ได้จัดให้นมพร้อมดื่ม เป็นอาหารควบคุมเฉพาะ ที่ผู้ผลิตต้องขออนุญาตผลิตและขอขึ้นทะเบียนตํารับอาหารก่อน เมื่อได้รับอนุญาตจึงจะผลิตออกจําหน่ายได้ ปัจจุบันในท้องตลาดมีนมพร้อมดื่มหลายชนิดให้เลือกดื่มตามความพอใจ เช่น นม ยูเอช ที นมเปรี้ยว นมพาสเจอร์ไรซ์ นมสเตอริไลส์ เป็นต้น แต่ปัญหาหนึ่งที่ผู้บริโภคนมพร้อมดื่มมักจะประสบและร้องเรียนมายังสํานักงานคณะกรรมการอาหารและยา ก็คือ นมพร้อมดื่มเสียก่อนวันหมดอายุ สาเหตุของปัญหานี้เกิดจากอะไรบ้างนั้น มีข้อมูลจากสํานักงานคณะกรรมการอาหารและยา มาบอกกล่าวกันค่ะ แม้ว่า อย. จะมีการควบคุมผู้ผลิตโดยนําหลักเกณฑ์และวิธีการที่ดีในการผลิต หรือ GMP ( Good Manufacturing Practice ) มาบังคับใช้เป็นกฎหมาย แต่ก็ยังพบว่านมพร้อมดื่มอาจเสียก่อนกําหนดได้จากหลายสาเหตุ ได้แก่ ขั้นตอนการขนส่ง และการเก็บรักษาผลิตภัณฑ์นมพร้อมดื่มไม่เหมาะสม เช่น เก็บในที่ที่โดนแสงแดดโดยตรง หรืออยู่ใกล้ความร้อนหรือที่ชื้น ผู้จําหน่ายนม ยู เอช ที วางทับซ้อนกันมากเกินไป ซึ่งนมพร้อมดื่มแต่ละชนิดที่เราซื้อมามีวิธีการเก็บรักษาที่แตกต่างกัน ดังนั้น เพื่อให้นมพร้อมดื่มที่เราซื้อมาสามารถดื่มได้อย่างมั่นใจ ไม่เสียก่อนวันหมดอายุ จึงควรเก็บให้ถูกวิธี ดังนี้ค่ะ

นมพาสเจอร์ไรส์ เป็นนมที่ฆ่าเชื้อด้วยความร้อนที่ไม่สูงและใช้เวลาน้อย การเก็บรักษานม ชนิดนี้ต้องเก็บไว้ในตู้เย็นที่อุณหภูมิไม่เกิน 8 องศาเซลเซียส และก่อนดื่มควรสังเกต วันหมดอายุ หรือควรบริโภคก่อน ซึ่งหากบรรจุถุงพลาสติกควรดื่มให้หมดภายในครั้งเดียว หรือหากบรรจุขวดพลาสติก ถ้าเปิดขวดแล้วดื่มไม่หมดต้องเก็บในตู้เย็นและรีบดื่มนมที่เหลือให้หมดภายใน 3 – 5 วัน

นมสเตอริไลส์และ นม ยู เอช ที เป็นนมที่ใช้ความร้อนในการฆ่าเชื้อสูง และนมทั้งสองชนิดนี้จะผ่านกรรมวิธีทําให้นมเป็นเนื้อเดียวกัน การเก็บรักษาก็เก็บได้ที่อุณหภูมิปกติ แต่ไม่ควรโดนแสงแดดโดยตรง สําหรับนม ยู เอช ทีไม่ควรเก็บเรียงซ้อนกันหลายชั้นเกินไป โดยถ้าเป็นนม ยู เอช ที ขนาด 125 ซีซี ไม่ควรซ้อนกันเกิน 12 ชั้น ขนาด 250 ซีซี ไม่ควรซ้อนกันเกิน 8 ชั้น และนม ยู เอช ที ขนาด 1000 ซีซี ไม่ควรซ้อนกันเกิน 5 ชั้น เพราะการ ซ้อนกันหลายชั้นทําให้น้ำหนักข้างบนกดให้กล่องข้างล่างยับย่น อันเป็นสาเหตุที่ทําให้กล่องเกิดการรั่วซึมได้ เมื่อกล่องรั่วซึม ก็จะทําให้เกิดการปนเปื้อนจากสิ่งสกปรกและจุลินทรีย์จนนมเสียก่อนวันหมดอายุได้

นมเปรี้ยวชนิดพาสเจอร์ไรส์จะต้องเก็บไว้ในตู้เย็น เพราะมีอายุการเก็บรักษาสั้น

นมชนิดอื่น ๆ การเก็บรักษาควรเก็บไว้ในที่แห้ง ไม่ชื้น ไม่โดนแดดส่อง และต้องปิดฝา ภาชนะบรรจุให้สนิททุกครั้ง หากเปิดภาชนะบรรจุนมแล้วดื่มไม่หมด ก็ต้องเก็บไว้ในตู้เย็นเสมอ สําหรับนมที่บรรจุในภาชนะโลหะอาจทําปฏิกิริยากับภาชนะได้ จึงควรถ่ายนมใส่ภาชนะที่มีฝาปิดมิดชิดก่อนนําเข้าตู้เย็น

นอกจากนี้ ควรดูข้อมูลบนฉลาก โดยเฉพาะวัน เดือน ปีที่หมดอายุ และทุกครั้งที่ซื้อนมพร้อมดื่ม ควรสังเกตการเก็บรักษา นมพร้อมดื่มของร้านค้าก่อนซื้อ ควรหลีกเลี่ยงการซื้อจากร้านค้าที่มีการเก็บรักษาอย่างไม่เหมาะสม บางร้านมีการนํานม ยู เอช ทีไปแช่ในกระติกน้ำแข็งหรือน้ำเย็น ก็ไม่ควรซื้อมาดื่ม เพราะน้ําอาจทําให้กล่องนมเปื่อยยุ่ย รวมถึงการวางทับซ้อนกันหลายชั้น อาจทําให้ภาชนะเสียหาย บุบ บี้ ทําให้เชื้อโรคจากภายนอกเข้าไปปนเปื้อนในนม ส่งผลให้นมเสียได้

และเมื่อซื้อนมพร้อมดื่มมาดื่มแล้วพบว่าเสียก่อนวันหมดอายุที่ฉลากระบุ ก็ควรปกป้องสิทธิ์ของตัวเองด้วยการนําไปขอคืนกับร้านค้าที่จําหน่าย หรือแลกเปลี่ยนสินค้าที่มีคุณภาพดีแทนนะคะ

 

แหล่งที่มา: ข้อมูลจาก กองพัฒนาศักยภาพผู้บริโภค สํานักงานคณะกรรมการอาหารและยา

กระทรวงสาธารณสุข