จริงไหมว่า การเลือกเฉพาะอาหารที่มีเครื่องหมาย อย. จะช่วยให้ได้อาหารที่ปลอดภัย

 

คำตอบ ไม่แน่เสมอไป

แม้สำนักงานคณะกรรมการอาหารและยา หรือที่เรามักเรียกกันสั้นๆ ว่า อย. จะได้ตรวจประเมินผู้ผลิต สถานที่ผลิต สูตร ฯลฯ ตามมาตรฐาน รวมทั้งตรวจสอบเอกสารของสินค้านำเข้าเป็นอย่างดีแล้ว แต่ยังมีอีกหลายปัจจัยที่ทำให้อาหารที่ได้รับเครื่องหมาย อย. กลายเป็นอาหารที่ไม่ปลอดภัย เช่น

 

อาหารปลอม (อย.ปลอม)?

อาหารปลอมที่ผลิตขึ้นและไม่ได้รับการตรวจสอบจาก อย. มีการสวมเลข อย. หรือผลิตต่างจากที่ได้รับอนุญาตจาก อย. จึงมีความเสี่ยงเรื่องมาตรฐานและคุณภาพของสินค้า

ข้อสังเกต สินค้าที่ดูแล้วเหมือนกับสินค้าตามปกติ แต่ราคากลับต่ำจนผิดสังเกต อาจมีพ่อค้าเร่ขายสินค้า หรือพบสินค้าวางขายในตลาดนัด

 

โฆษณาเกินจริง หรือหลอกลวง?

โดยเฉพาะผลิตถัณฑ์เสริมอาหาร จนอาจทำให้เกิดความเชื่อและความหวังผิดๆว่าสามารถลดน้ำหนัก หรือรักษาโรคได้ จนผู้ป่วยบางรายอาจหยุดการรักษาในแนวทางการแพทย์แผนปัจจุบัน ทำให้โรคที่เป็นอยู่กลับกลายเป็นมีอาการรุนแรงขึ้น

ข้อสังเกต มีการโอ้อวด เกินจริง ว่าอาหารที่ขายช่วยรักษาโรค ช่วยลดน้ำหนัก ช่วยบำรุงสมรถภาพทางเพศ ฯลฯ ซึ่งโดยทั่วไปจะไม่มีการระบุสรรพคุณเหล่านี้บนฉลากผลิตภัณฑ์ เนื่องจาก อย. จะไม่อนุญาตให้มีการกล่าวอ้างเหล่านี้

 

แพ้อาหาร?

แม้อาหารจะผลิตด้วยกระบวนการที่สะอาด ทันสมัย แต่มันก็ยังสามารถทำให้เกิดอาการแพ้ได้

ข้อสังเกต อย. ได้กำหนดให้มีการแสดงข้อมูลสำหรับผู้แพ้อาหารไว้บนฉลาก ผู้ที่มีประวัติแพ้อาหารจึงควรอ่านฉลากอาหารก่อนกิน

 

อาหารเสื่อมคุณภาพ?

อาจเป็นอาหารที่หมดอายุ หรืออาหารเสื่อมคุณภาพจากการเก็บรักษาไม่ดี ซึ่งอาจเพียงแค่อาหารมีกลิ่น หรือรสผิดเพี้ยนไปบ้าง หรือบางครั้งก็อาจถึงขั้นบูดเสีย จนทำให้เกิดอาการอาหารเป็นพิษ

ข้อสังเกต สังเกตลักษณะบรรจุภัณฑ์ เช่น การบุบของกล่อง กระป๋อง การเปียกชื้นของฉลาก การรั่ว (อากาศรั่วเข้าไปในซองสุญญากาศ หรือซองแบน หรือลีบผิดไปจากปกติ) ดังนั้น ก่อนรับประทานจึงควรดูลักษณะและดมกลิ่นก่อนด้วย ถ้ามีลักษณะแปลกไปหรือเปลี่ยนไปจากเดิม ไม่ควรรับประทาน

 

เรื่องจริงที่อยากให้รู้

สุขภาพที่ดีเป็นสิ่งที่เราต้องสร้างเอง ไม่ใช่ปล่อยให้เป็นหน้าที่ของหมอ หรือหน่วยงานต่างๆ การมีความรู้ด้านโภชนาการเป็นเรื่องจำเป็นที่ช่วยให้เราเลือกอาหารได้อย่างเหมาะสม ซึ่งเป็นพื้นฐานสำคัญของการมีสุขภาพดี

 

เขียนโดย ภก.ทวีทรัพย์ เหลืองนทีเทพ